İçeriğe atla

Kuyucaklı Yusuf (Sabahattin Ali)

Kuyucaklı Yusuf kitabı için bir eşkıya romanının altyapısını oluşturduğunu söyleyebiliriz. Sabahattin Ali’ nin dikkat çekmek istediği nokta ise, muhtemelen romanın içerisinde oluşturulan zıtlıktır.

‘Metnin derin yapısına doğru inecek olursak görürüz ki metin, birbirinin anlamını pekiştiren bir takım karşıtlıklarla örülmüştür: Şehir/doğa, yapay insan/doğal insan, yozlaşmışlık/masumiyet, şehvet/aşk. Yusuf ile çevresi arasındaki uyumsuzluğu bu karşıtlıkların ışığında incelersek romanın gerçekçi ve romantik yönlerinin bir bütün oluşturduklarını görürüz.

Bu ağaç, minare ve kiremit kümesinin etrafını ayva ve diğer meyva ağaçlarından ve ova tarafında bağlardan ibaret açık yeşil bir çember sarıyor; onun etrafında da siyah yapraklı zeytinlerin daima kıpırdayan halısı göz alabildiğine uzanıyordu.’

Berna Moran, Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış 2, s.37

Kasabanın içerisinde yaşayanlar alt insan, dışında yaşayanlar üst insanı temsil eder. Bu durumu kitabın içerisinde bazı pasajlarda görürüz. Zaman zaman kasaba dışına çıkılır ve bu kasaba dışına yapılan yolculuklarda esen rüzgarın, havanın, insan tavırlarının farklı olduğu vurgulanır. Kasaba içerisinde paralı olan erkekler, henüz çocuk yaşta sayılabilecek kızlarla evlenirler. Yolsuzluk ve rüşvet diz boyudur. Dünya edebiyatında pastoral nitelikte yüzlerce metinde işlenmiştir bu çağrışım. Şehir demek para hırsı, gösteriş merakı, iki yüzlülük, ahlaksızlık demektir. Kır, köy, orman ve doğa ise masumiyeti temsil eder. Kuyucaklı Yusuf, bu noktada doğal insan örneğidir. Kasabada konuşabildiği, anlaşabildiği kimse yoktur. Bir parça sevgi besleyebildiği babası Salahattin Bey vardır. Yusuf’un doğallığını vurgulamak için onu toplumdan ayırmak aynı zamanda bencil bir karakter haline getirmiştir. Romanda Yusuf’un aşması gereken değerler bütünüdür kasaba. Nitekim kitabın sonunda dağlara doğru yürüyerek gözden kaybolur.

Berna Moran, “Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış 2” kitabında Kuyucaklı Yusuf romanının değeriyle ilgili şu yorumu yapmıştır;

‘Bu bakımdan, 1950’lerden sonraki Türk romanında, düzenle uzlaşamayan kahramanların da ilk örneği sayılabilir. Böylece, Kuyucaklı Yusuf Türk romanında yeni bir sorunsalı başlatmakla kalmaz, bu sorunsala bağlı olarak yeni bir roman kahramanı tipi de getirir’.

Berna Moran, Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış 2

Yazar hakkında: Kadir Satır

25 mayıs 1987 İstanbul doğumlu. Sarıyer-İstinye’de büyüdü. İlkokulu bitirdikten sonra lise hayatı çok kısa sürdü. İkinci yılın ortalarında liseden ayrıldı ve bir kuyumcu atölyesinde işe başladı. Askere gidene kadar bu atölyede çalıştı. Bu sürede liseyi dışarıdan okumaya devam etti. 2007’de askere gitti ve 2008’de askerden geldikten sonra lise diplomasını aldı. 2011’de Açık Öğretim Fakültesi Uluslararası İlişkiler Bölümüne kayıt oldu. Bu süre içerisinde Sinema, dizi, klip ve reklam projelerinde panter kamera asistanlığı, boom operatörlüğü gibi bölümlerde çalıştı. Sinema sektörünün içerisindeyken ilginç bir vesile ile tanıştığı müzik hocasından Ney enstrümanı üzerine Türk Müziği dersi aldı. Mezun olduktan sonra bir süre kitabevinde çalıştı. Hocasıyla beraber 2017’de ‘Bir Garip Uveys’ adlı, Veysel Karani’nin hayatının anlatıldığı tiyatro oyununda canlı müzik performansı sergiledi. 2019 yılında ise İstanbul Edebiyat Kulübü’nün üyesi oldu. Çalışmış olduğu birbirinden bağımsız işlerle hayatını sürdürmekte ve halen Sarıyer’de yaşamaktadır.